Prawo podaży i popytu

By admin

Marzec 21, 2018 Wartość i cena No comments
Tagi:

Znane jest ono nawet laikom. Mówi ono o tym, że cena towaru zależy od tego, jak się kształtuje poszukiwanie za nim (popyt) i jego zaofiarowanie (podaż). Gdy popyt wzrasta, cena idzie w górę. Gdy popyt maleje, cena spada. I na odwrót, gdy podaż wzrasta, to cena się obniża, a gdy podaż się zmniejsza, to wtedy cena idzie w górę.

Nie można powiedzieć, by to wszystko było niezgodnym z rzeczywistością. Tak zw. prawo podaży i popytu ma tę zaletę, że uwydatnia ono związek między ceną a ilością wymienną dóbr, podkreśla ilościowy charakter zajmującego nas zjawiska. Ale poza tym niczego pozytywnego nam nie daje. Niesłusznie nawet mówi się o prawie podaży i popytu, gdyż przez tą nazwę nadaje temu uogólnieniu pozory precyzji, której ono nie przedstawia.

„Prawo“ podaży i popytu miałoby treść bardziej określoną, gdyby zachodziła proporcjonalność między zmianą ceny towaru, a zmianą popytu względnie podaży. Np. gdyby w razie zwiększenia się popytu o 10% cena o tyleż procent szła w górę; i na odwrót, gdyby o 10% zmniejszyła się podaż, a cena o tyleż miała się podnieść. W rzeczywistości jednak rozmaicie zmieniają się ceny w związku ze zmianą popytu i podaży. Odróżniamy tu rozmaite stopnie elastyczności popytu w związku ze zmianą ceny. Jeżeli np. podniesie się cena towaru, który nie zaspakaja potrzeby, występującej z wielką siłą, choćby o nieznaczny procent, to wtedy ta zwyżka ceny łączy się z bardzo wydatnym zmniejszeniem się popytu. Mówimy wtedy, że popyt jest elastyczny. Ale doświadczenie wskazuje, że np. można podnieść bardzo wysoko cenę chleba, a mimo to nie zmniejszy się wydatnie jego konsumpcja, bo ten artykuł zaspakaja potrzebę, występującą bardzo silnie Wtedy popyt nie jest elastyczny. Rozmaicie też na zmiany ceny reaguje podaż różnych towarów, zależnie od zmiennych warunków produkcyjnych.

Zastanawianie się nad grą popytu i podaży otwiera dopiero oczy na różne trudności, które nasuwa problem wartości i ceny, ale tych trudności nie rozwiązuje. Gdy słyszymy zdanie: „cena zależy od podaży i popytu“, to wtedy siłą rzeczy ciśnie się pytanie: a od czego zależy podaż i popyt? Zadaniem teorii jest sprowadzić wielką różnorodność, w jakiej badane zjawisko występuje, do pierwiastków zasadniczych, jest wyjaśnić wielość przez jedność lub przynajmniej przez parę tylko głównych czynników. Temu postulatowi nie czyni zadość prawo podaży i popytu. Przedstawia ono użyteczne wstępne sformułowanie do dalszych badań, a nie zbliża nas zasadniczo do pożądanego wyniku.