Zdolności i właściwości produkcyjne człowieka nie dadzą się od niego oddzielić, nie mogą więc traktowane jako przedmiot gospodarczy, jako coś, co jest li tylko środkiem do celu. Działalność gospodarcza doprowadza jednak do istnienia całej masy przedmiotów materialnych i usług,które bezpośrednio lub pośrednio służą do zaspokojenia naszych potrzeb. Nazywamy je powszechnie dobrami gospodarczymi, nie wiążąc z […]

Czytaj więcej

Człowiek nie tylko konsumuje, lecz zwykle, choć nie zawsze, produkuje, by móc konsumować. Wszyscy ludzie są konsumentami, choć nie wszyscy są równocześnie producentami. Rola konsumenta nie jest zupełnie bierną; wywiera on wpływ na charakter i kierunek produkcji. Zazwyczaj konsument jest równocześnie producentem, i te dwie jego funkcje wzajemnie na siebie oddziaływają. Nie można ich sztucznie […]

Czytaj więcej

Jeżeli działalność gospodarcza ma charakter celowy, przez to taki charakter ma to wszystko, co ta działalność gospodarcza wytworzyła i z czego korzysta całe gospodarstwo społeczne. Istnieje ono dla zaspokojenia potrzeb ludzkich. Ponieważ człowiek jest tym, dla kogo gospodarstwo istnieje, jest on podmiotem gospodarczym. Ta rola człowieka nie jest jednak ściśle związana z samym faktem, że […]

Czytaj więcej

Działalność gospodarcza jest działalnością celową. Ten jej charakter należy zawsze mieć w pamięci. Działalność celowa prowadzi do odróżnienia celu i środków, które służą do osiągnięcia tego celu. Celem działalności gospodarczej jest zaspokojenie potrzeb, czyli konsumpcja. Przez konsumpcję nie należy rozumieć wszelkiego rodzaju zużycia. Lepiej jest unikać terminu „konsumpcja przemysłowa”, mającego oznaczać zużycie różnych dóbr w […]

Czytaj więcej

Że w naszej dziedzinie należy pod tym względem być szczególnie ostrożnym, tego dowodzi np. historia teorii wartości gospodarczej; wiadomo, jak wiele np. nieporozumień wynikało z tego faktu, że angielski wyraz ,,the value” oznacza niezupełnie to samo, co francuski ,,la valeur“. Niepowodzenia różnych teorii wartości skłaniają niektórych autorów do tego, by zerwać z tym pojęciem, jako […]

Czytaj więcej

Zachodzi tu jeszcze jedna obawa: możliwość nieporozumień między autorem a czytelnikiem na zupełnie jałowym gruncie terminologicznym. Teoria gospodarstwa społecznego posługuje się terminami, zaczerpniętymi z życia codziennego. Każdy czytelnik przynosi z sobą mniej lub więcej określone wyobrażenia o treści terminów teoretycznych. Gotów jest nieraz podjąć spór z autorem o to, czy badane zjawisko należy nazwać tak […]

Czytaj więcej

Celem naszego badania jest zobrazowanie całości życia gospodarczego w tym zakresie, w jakim życie teoria może ująć w swoje ramy. Wszelako nie można od razu dojść do syntezy. Trzeba iść naprzód etapami, od bardziej ogólnych zjawisk do bardziej skomplikowanych. Zjawiska te łączą się razem w jedną całość, nie można zrozumieć jednego z nich, jeżeli nie […]

Czytaj więcej

Nie należy obejmować zbyt wiele, by nie zapowiadać wyjaśnienia rzeczy, których się nie potrafi wyjaśnić. Dlatego też chcemy w rozważaniach teoretycznych wsiąść za punkt wyjścia pierwiastki, które mogą uchodzić za coś bardziej ciasnego, niż zbyt szerokiego. Należy z góry uświadomić sobie skąpe granice teorii. A równocześnie należy pamiętać o tern, że na teorii nie kończą […]

Czytaj więcej

Nie potrzeba uciekać się zresztą do fantastycznych przykładów. Badania życia społecznego różnych ludów pierwotnych wykazują, że ich gospodarstwo pozostaje bardzo często pod wyłącznym władztwem zwyczaju, względnie jest regulowane przez różne sankcje religijne. O racjonalnym działaniu gospodarczym w tych warunkach nie może być mowy. Człowiek, żyjący w stanie dzikości, działa racjonalnie tylko wtedy, gdy zajmie się […]

Czytaj więcej

Idźmy dalej. Nie każdy typ gospodarczy, nie każdy ustrój społeczno-gospodarczy może być ujęty jednolicie przez badanie teoretyczno- ekonomiczne. „Gospodarstwo” w szerokim, codziennym pojęciu tego wyrazu, istnieje wszędzie, istniało zawsze. Zawsze człowiek w walce z naturą zdobywał sobie pożywienie, dach nad głową, posługiwał się narzędziami, gromadził zapasy na przyszłość. Ale nie we wszystkich warunkach zjawiają się […]

Czytaj więcej