U dawniejszych pisarzy istniała skłonność cło tego, by dopatrywać się w wymianie urzeczywistnienia się wewnętrznej wartości, tkwiącej w przedmiotach. Istniała tendencja, by przeciwstawić uchwytną, realną wartość wymienną, jako coś jednorodnego, mniej uchwytnej, a bardziej różnorodnej wartości subiektywnej. Ale przypatrzmy się, w jaki sposób dochodzi do skutku wymiana, jakie jest jej logiczne uzasadnienie. Paweł oddaje 10 […]

Czytaj więcej

Gdybyśmy mieli przed sobą tylko gospodarstwo Robinsona, to wystarczyłoby nam odróżnienie powyższych dwóch rodzajów wartości. Ale, jak wiemy, podstawowe znaczenie ma dla nas okoliczność, że dobra gospodarcze pozostają do siebie w określonym stosunku ilościowym, że, posługując się utartą terminologią, mają wartość wymienną. Każde dobro możemy wyrazić w określonej ilości jednostek innego dobra; według tego stosunku […]

Czytaj więcej

W pewnych wypadkach może się zrównać ocena wartości konsumpcyjnej z oceną wartości w gospodarowaniu. Wtedy korzyść, którą osiągniemy z konsumpcji, ma dla nas takie same znaczenie, jak wysiłek, jak ofiara, którą ponosimy dla uzyskania danego dobra. W innych znowu wypadkach uzyskujemy nadwyżki wartości konsumpcyjnej nad tą drugą wartością. Niekiedy nawet bardzo duże nadwyżki. Jeżeli np. […]

Czytaj więcej

Gdy myśliwy poluje na zwierzynę, ceni jej sztukę nie wedle tego, w jakim stopniu ona zaspakaja jego potrzeby, lecz wedle tego, co będzie go kosztowało zabicie nowej sztuki. W trakcie działalności gospodarczej, to znaczy wtedy, gdy ta działalność jest jeszcze nie zakończona, lub gdy ewentualnie może być bez przeszkód na nowo podjęta, o znaczeniu przedmiotu […]

Czytaj więcej

W działalności gospodarczej zużywamy różne wysiłki, ponosimy różne ofiary, by uzyskać przedmioty, które będą się nadawały do bezpospodarczej. średniego zaspokojenia naszych potrzeb, które będą miały wartość konsumpcyjną. Ale istnieje cały szereg przedmiotów, które nie mogą służyć do bezpośredniego użytku, przy pomocy których lub z których wytwarza się nadające się do tego dobra. Jak te przedmioty […]

Czytaj więcej

Oryginalność w tej dziedzinie jest wyjątkiem. Ale ta okoliczność nie odbiera subiektywnego i konkretnego charakteru sądom o wartości. Zawsze wydaje je jednostka w konkretnym wypadku, modyfikuje je zależnie od okoliczności. Geneza sądów o wartości jest przeważnie społeczna; występują one jednak jako sądy jednostki. Wartość konsumpcyjną mają nie tylko dobra gospodarcze, lecz w ogóle wszystkie dobra, […]

Czytaj więcej

Otóż znaczenie, które ma jakiś przedmiot dla zaspokojenia potrzeb jednostki, możemy nazwać jego wartością konsumpcyjną. Wartość konsumpcyjna, jak każda wartość, ma charakter subiektywny i konkretny. To znaczy, że nie cenimy dobra pewnego rodzaju zawsze w sposób jednakowy, lecz oceniamy konkretny przedmiot w danej chwili wedle konkretnego znaczenia, które on posiada dla zaspokojenia naszych potrzeb. Gdy […]

Czytaj więcej

Wynika z tego, że sądy o wartości muszą być również podstawą gospodarczej działalności. Wszakże w naszej nauce nie występuje jeden tylko odrębny rodzaj wartości. Albowiem w związku z odróżnieniem celu działalności gospodarczej i jej środków, konsumpcji i produkcji w najszerszym tego wyrazu znaczeniu, trzeba odróżnić dwa rodzaje wartości. Każdy człowiek ocenia najpierw dobra gospodarcze według […]

Czytaj więcej

Gdy przystępujemy do omówienia stosunku, zachodzącego między podmiotem gospodarczym a przedmiotami (dobrami), napotykamy na pojęcie wartości. Wartość, jak wiadomo, jest zjawiskiem, występującym nie tylko w życiu gospodarczym. Znamy najrozmaitsze rodzaje wartości. Wartość wyraża fakt, że coś dla kogoś ma jakieś znaczenie, że nie jest dla niego obojętne. Wartość jest sądem o znaczeniu. Tym samem wartość […]

Czytaj więcej

Przymiotnik „gospodarczy” oznacza okoliczność, że zaopatrzenie się w te dobra wymaga wysiłku, ofiary, wymaga działalności gospodarczej, względnie, gdy chodzi o przedmioty niepomnażalne, mają one dla nas takie znaczenie, że skłonni byśmy byli zdobyć się na wysiłek, by te dobra wytworzyć. Pośrednie miejsce między tymi dwoma rodzajami dóbr zajmują dobra publiczne, np. drogi, parki, rzeki spławne […]

Czytaj więcej